NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Chapter 6 Samundrtath | एनसीइआरटी कक्षा 6 संस्कृत रुचिरा प्रथमो भाग: षष्ठ: पाठ: समुद्रतट: हिंदी अनुवाद और प्रश्न उत्तर

NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Chapter 6 Samundrtath in eteacherg.com free ncert solutions for Class 6 sanskrit Ruchira Bhag Dvitiya sanskrit to hindi arth with questions and answer. 6th ncert solutions एनसीइआरटी कक्षा 6 संस्कृत रुचिरा प्रथमो भाग: षष्ठवर्गाय संस्कृतपाठ्यपुस्तकम् षष्ठ: पाठ: समुद्रतट: का हिंदी अनुवाद और प्रश्न उत्तर सम्मिलित है।
NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit ruchira bhaag prathamo paath 6 समुद्रतट: NCERT kaksha 6 sanskrit – Ruchira are part of NCERT Solutions for Class 6 sanskrit Ruchira. Here we have given NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit paath 6 समुद्रतट:।

Here we solve ncert solutions for Class 6 sanskrit Chapter 6 Samundrtath समुद्रतट: हिंदी अनुवाद और प्रश्नों के उत्तर concepts all questions with easy method with expert solutions. It help students in their study, home work and preparing for exam. Soon we provide NCERT Class 6 sanskrit Ruchira Chapter 6 Samundrtath hindi anuvaad aur prashan uttar question and answers. NCERT Solutions Class 6 sanskrit Chapter 6 समुद्रतट: प्रश्न उत्तर और हिंदी अनुवाद in free PDF here. ncert solutions for 6th Sanskrit book pdf sanskrit book Class 6 also available Click Here or you can download official NCERT website. You can also See NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit all Chapter to Click Here.

NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Chapter 6 Samundrtath

Ruchira bhaag Prathamo
कक्षा – 6 षष्ठवर्गाय
संस्कृतपाठयपुस्तकम्

षष्ठ: पाठ: पाठ – 6
समुद्रतट:

षष्ठ: पाठ:
हिंदी अनुवाद समुद्रतट:

समुद्रतटः पाठ का परिचय
प्रस्तुत पाठ में शब्द की तृतीया तथा चतुर्थी विभक्ति के शब्द-रूप का प्रयोग किया गया है। सरल शब्दों में ‘के द्वारा’, ‘से’ के अर्थ में तृतीया विभक्ति पद तथा ‘के लिए’ के अर्थ में चतुर्थी विभक्ति पद का प्रयोग किया जाता है। इस पाठ में तृतीया व चतुर्थी विभक्ति के पदों का प्रयोग हुआ है। साथ ही इस पाठ में चित्रों के माध्यम से भारत के प्रसिद्ध समुद्रीय तटों का वर्णन है।

एषः समुद्रतटः। अत्र जनाः पर्यटनाय आगच्छन्ति। केचन तरङ्गैः क्रीडन्ति। केचन च नौकाभिः जलविहारं कुर्वन्ति। तेषु केचन कन्दुकेन क्रीडन्ति। बालिकाः बालकाः च बालुकाभिः बालुकागृहं रचयन्ति। मध्ये मध्ये तरङ्गाः बालुकागृह प्रवाहयन्ति। एषा क्रीडा प्रचलति एव। समुद्रतटा: न केवलं पर्यटनस्थानानि। अत्र मत्स्यजीविनः अपि स्वजीविकां चालयन्ति।

हिंदी अनुवाद :
यह समुद्र तट है। यहाँ लोग पर्यटन के लिए आते हैं। कुछ लहरों से क्रीडा (खेलते हैं) करते हैं। कुछ नौकाओं द्वारा जलविहार करते हैं। उनमें से कुछ गेंद से खेलते हैं। लड़कियाँ और लड़के रेत से रेत के घर बनाते हैं। बीच-बीच में लहरें रेत का घर बहा ले जाती हैं। यह खेल चलता ही रहता है। समुद्र तट केवल पर्यटन-स्थल नहीं। यहाँ मछुआरे भी अपनी आजीविका चलाते हैं।

This is the beach. People come here for sightseeing. Some play with the waves. Some play water games by the boats. Some of them play with the ball. Girls and boys sand-houselet with sands. At some interval, the waves wash out the sand house. This game keeps going on. Beaches are not just a tourist spot. Fishermen also causing to move their livelihood here.

अस्माकं देशे बहवः समुद्रतटाः सन्ति। एतेषु मुम्बई-गोवा-कोच्चि-कन्याकुमारी विशाखापत्तनम्-पुरीतटाः अतीव प्रसिद्धाः सन्ति। गोवातटः विदेशिपर्यटकेभ्यः समधिकं रोचते। विशाखापत्तनम्-तटः वैदेशिकव्यापाराय प्रसिद्धः। कोच्चितटः नारिकेलफलेभ्यः ज्ञायते। मुम्बईनगरस्य जुहूतटे सर्वे जनाः स्वैरं विहरन्ति। चेन्नईनगरस्य मेरीनातटः देशस्य सागरतटेषु दीर्घतमः।

हिंदी अनुवाद :
हमारे देश में बहुत से समुद्रतट हैं। इनमें मुम्बई, गोवा, कोच्चि, कन्याकुमारी, विशाखापत्तनम् तथा पुरी का तट बहुत प्रसिद्ध है। गोवा का तट विदेशी पर्यटकों को बहुत ज़्यादा पसंद है। विशाखापत्तनम् का तट विदेशी व्यापार के लिए प्रसिद्ध है। कोच्चि का तट नारियल के लिए जाना जाता है। मुम्बई नगर के जुहू तट पर सब लोग बे-रोक टोक विहार करते हैं। चेन्नई का मेरीना तट देश के सभी तटों में सबसे लंबा है।

There are many beaches in our country. Among them, the coast of Mumbai, Goa, Kochi, Kanyakumari, Visakhapatnam and Puri is very famous. The coast of Goa is very much liked by foreign tourists. The coast of Visakhapatnam is famous for foreign trade. The coast of Kochi is known for coconuts. On the Juhu beach of Mumbai city, everyone roams as one pleases. Chennai’s Marina beach is the longest of all the beaches in the country.

भारतस्य तिसृषु दिशासु समुद्रतटाः सन्ति। अस्माद् एव कारणात् भारतदेशः प्रायद्वीपः इति कथ्यते। पूर्वदिशायां बङ्गोपसागरः दक्षिणदिशायां हिंदमहासागरः पश्चिमदिशायां च अरबसागरः अस्ति। एतेषां त्रयाणाम् अपि सागराणां सङ्गमः कन्याकुमारीतटे भवति। अत्र पूर्णिमायां चन्द्रोदयः सूर्यास्तं च युगपदेव द्रष्टुं शक्यते।

हिंदी अनुवाद :
भारत की तीनों दिशाओं में समुद्रतट हैं। इसी कारण से भारत देश को प्रायद्वीप भी कहा जाता है। पूर्व दिशा में बंगाल की खाड़ी, दक्षिण दिशा में हिंद महासागर और पश्चिम दिशा में अरब सागर है। इन तीनों सागरों का संगम कन्याकुमारी के तट पर होता है। यहाँ पूर्णिमा के अवसर पर चन्द्रोदय और सूर्यास्त एक साथ ही देखा जा सकता है।

There are beaches in all the three directions of India. For this reason the country of India is also called peninsula. In the east is the Bay of Bengal, in the south is the Indian Ocean and in the west is the Arabian Sea. The confluence of these three oceans takes place on the banks of Kanyakumari. Here moonrise and sunset may be seen at the same time on the occasion of full moon.

 शब्दार्था: 

समुद्रतट: समुद्र का किनारा sea beach
पर्यटनाय घूमने के लिये for excursion
आगच्छन्ति आते हैं come
केचन कुछ some
तरङ्गैः लहरों से/के साथ with waves
नौकाभि: नौकाओं के द्वारा by the boats
जलविहारम् जलक्रीड़ा water games
तेषु उनमें से them
बालुकाभि: बालुओं से with sands
बालुकागृहम् बालू का घर, घरौंदा sand-houselet
मध्ये-मध्ये बीच-बीच में at some interval
प्रवाहयन्ति धो देते हैं, बहा देते हैं wash out
प्रचलित एव चलती ही रहती है keeps going on
पर्यटनस्थानानि घूमने की जगह tourist spot
मत्स्यजीविन: मछुआरे fishermen
स्वजीविकाम् अपनी जीविका को means of one’s livelihood
चालयन्ति चलाते हैं causing to move
अस्माकं हमारे our
बहवः अनेक many
अतीव बहुत अधिक excessive
समधिकम् बहुत ज्यादा very much
ज्ञायते जाना जाता है as known
स्वैरम् बे-रोक टोक/यथेच्छ as one pleases
विहरन्ति घूमते हैं/टहलते हैं roam
दीर्घतम: सबसे लम्बा longest
तिसृषु तीनों all three
प्रायद्वीप तीन तरफ जल से घिरा भू भाग peninsula
अस्माद् एव कारणात् इसी कारण से as the reason
एतेषां त्रयाणाम् इन तीनों का these three
सङ्गमः मिलन confluence
द्रष्टुम् शक्यते देखा जा सकता है may be seen
युगपदेव एक ही साथ at the same time

NCERT Solutions for Class 6 Sanskrit Chapter 6 Samundrtath
Ruchira bhaag Prathamo
कक्षा – 6 षष्ठवर्गाय
संस्कृतपाठयपुस्तकम्
षष्ठ: पाठ: पाठ – 6
समुद्रतट:

1. उच्चारणं कुरुत- 

तरङ्गैः मत्स्यजीविन: विदेशिपर्यटकेभ्यः
सङ्गमः तिसृषु वैदेशिकव्यापाराय
प्रायद्वीप बङ्गोपसागरः चन्द्रोदयः

2. अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तरं लिखत- 

(क) जना: काभिः जलविहारं कुर्वन्ति?
उत्तरम् – जनाः नौकाभिः जलविहारं कुर्वन्ति।

(ख) भारतस्य दीर्घतमः समुद्रतटः कः?।
उत्तरम् – चेन्नईनगरस्य मेरीनातटः देशस्य दीर्घतमः समुद्रतटः।

(ग) जना कुत्र स्वैरं विहरन्ति?
उत्तरम् – मुम्बईनगरस्य जुहूतटे जनाः स्वैरं विहरन्ति।

(घ) बालकाः बालुकाभिः किं रचयन्ति।
उत्तरम् – बालकाः बालुकाभिः बालुकागृह रचयन्ति।

(ङ) कोच्चितटः केभ्यः ज्ञायते?
उत्तरम् – कोच्चितटः नारिकेलेभ्यः/नारिकेलफलेभ्यः ज्ञायते।

3. मञ्जूषातः पदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत- 

बङ्गोपसागरः प्रायद्वीपः पर्यटनाय क्रीडा सङ्गमः

(क) कन्याकुमारीतटे त्रयाणां सागराणां ………… भवति।
(ख) भारतदेशः . इति कथ्यते।
(ग) जनाः समुद्रतटं …….. आगच्छन्ति।
(घ) बालेभ्यः ……………… रोचते।
(ङ) भारतस्य पूर्वदिशायां …… अस्ति।
उत्तरम् –
(क) कन्याकुमारीतटे त्रयाणां सागराणां सङ्गमः भवति।
(ख) भारतदेशः प्रायद्वीपः इति कथ्यते।
(ग) जनाः समुद्रतटं पर्यटनाय आगच्छन्ति।
(घ) बालेभ्यः क्रीडा रोचते।
(ङ) भारतस्य पूर्वदिशायां बङ्गोपसागरः अस्ति।

4. यथायोग्यं योजयत- 

समुद्रतट: ज्ञानाय
क्रीडानकम् पोषणाय
दुग्धम् प्रकाशाय
दीपक: पर्यटनाय
विद्या खेलनाय

उत्तरम् –

समुद्रतट: पर्यटनाय
क्रीडानकम् खेलनाय
दुग्धम् पोषणाय
दीपक: प्रकाशाय
विद्या ज्ञानाय

5. तृतीयाविभक्तिप्रयोगेण रिक्तस्थानानि पूरयत- 
यथा- व्योमः मित्रेण सह गच्छति। (मित्र)
(क) बालकाः ………… सह पठन्ति। (बालिका)
(ख) तडागः ………… विभाति। (कमल)
(ग) अहमपि ………… खेलामि। (कन्दुक)
(घ) अश्वाः ………… सह धावन्ति। (अश्व)
(ङ) मृगाः ………… सह चरन्ति। (मृग)
उत्तरम् –
(क) बालकाः बालिकाभिः सह पठन्ति। (बालिका)
(ख) तडागः कमलैः विभाति। (कमल)
(ग) अहमपि कन्दुकेन खेलामि। (कन्दुक)
(घ) अश्वाः अश्वैः सह धावन्ति। (अश्व)
(ङ) मृगाः मृगैः सह चरन्ति। (मृग)

6. अधोलिखितं वृत्तचित्रं पश्यत। उदाहरणानुसारेण कोष्ठकगतैः शब्दैः उचितवाक्यानि रयचत- 

यथा- 1. रहीमः मित्रेण सह क्रीडति।
2. ………………………. |
3. ………………………. |
4. ………………………. |
5. ………………………. |
6. ………………………. |
7. ………………………. |
8. ………………………. |
उत्तरम् –
2.रहीमः द्विचक्रिकया आपणं गच्छति।
3. रहीमः कलमेन पत्रं लिखति।
4. रहीमः हस्तेन कन्दुकं क्षिपति।
5. रहीमः नौकया जलविहारं करोति।
6. रहीमः चषकेन जलं पिबति।
7. रहीमः तूलिकया चित्रं रचयति।
8. रहीमः वायुयानेन ह्यः आगच्छत्।

7. कोष्ठकात् उचितपदप्रयोगेण रिक्तस्थानानि पूरयत- 
(क) धनिकः ………………. धनं ददाति। (निर्धनम्/निर्धनाय)
(ख) बाल: ………………. विद्यालयं गच्छति। (पठनाय/पठनेन)
(ग) सज्जनाः ……………….. जीवन्ति। (परोपकारम/परोपकाराय)
(घ) प्रधानाचार्यः ………………. पारितोषिकं यच्छति। (छात्राणाम्/छात्रेभ्यः)
(ङ) …………… नमः। (शिक्षकाय/शिक्षकम्)
उत्तरम् –
(क) धनिकः निर्धनाय धनं ददाति। (निर्धनम्/निर्धनाय)
(ख) बाल: पठनाय विद्यालयं गच्छति। (पठनाय/पठनेन)
(ग) सज्जनाः परोपकाराय जीवन्ति। (परोपकारम/परोपकाराय)
(घ) प्रधानाचार्यः छात्रेभ्यः पारितोषिकं यच्छति। (छात्राणाम्/छात्रेभ्यः)
(ङ) शिक्षकाय नमः। (शिक्षकाय/शिक्षकम्)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

error: Content is protected !!